De ouderenzorg verandert: “We draaien aan 6 knoppen tegelijk"
Samen anders denken én doen, dat is de Anna Beweging. En steeds meer bewoners, mantelzorgers, collega’s en vrijwilligers bewegen mee. De stip aan de horizon is duidelijk: toekomstbestendige zorg waarin we leven blijven toevoegen aan de dagen van bewoners en cliënten. De weg ernaartoe staat niet vast. Directeur Denise Smits: “Door nieuwe inzichten, ontwikkelingen, wetgeving en nieuw beleid moet en wíl je kunnen afwijken van de route. Ook als je al midden in de beweging zit.”
Dit verhaal is onderdeel van ons boek De Anna Beweging 2025.
Denise omschrijft de fase waarin Anna Ouderenzorg zit als een ‘tussentijd’. Een tijd waarin we ons oude gedrag loslaten, maar nog niet precies weten wat het nieuwe gedrag van ons vraagt. Een tijd waarin we zoekende zijn. “Dat geeft soms een ongemakkelijk gevoel. Ook bij mij”, geeft Denise toe. “We lopen bijvoorbeeld op een aantal punten vooruit op beleid en regelgeving. Dat is soms spannend en tegelijkertijd is het heel hoopvol dat wij laten zien dat bewegen kán en mag.”
Een ander perspectief
De beweging start met anders denken, zoals over kwaliteit. “Het perspectief op kwaliteit verandert. We hebben het niet over protocollen en meetbaarheid, we hebben het over kwaliteit van leven”, legt Denise uit. “En kwaliteit van leven draait om kijken naar de persoon en wat voor diegene belangrijk is. Het is maatwerk.” En dat hoeft niet altijd om grote dingen te gaan. Ze geeft een voorbeeld: “In een van onze huizen woont een mevrouw die heel graag wil schilderen en die één kant van haar lichaam niet meer goed kan gebruiken. Toen hebben we gekeken naar wat nog wél kan. De oplossing bleek een 3D-geprint hulpstukje waarmee ze haar schildersezel op haar rolstoel kan klemmen. Nu schildert ze weer. Dat is toch geweldig? Dít is waar het om draait.” Innovatie is niet de enige oplossing. Het gaat erom dat we aan verschillende knoppen tegelijk draaien.
Zoals de beweging dat de mensen om de oudere heen - waaronder mantelzorgers, vrijwilligers en zorgprofessionals - zoveel mogelijk ‘hun handen op de rug houden’. Oftewel: niet overnemen, maar ondersteunen. “De bewoner zelf laten doen wat hij of zij wil en kan, draagt bij aan autonomie en welzijn. Het zorgt ervoor dat je mee blijft doen. Zelf aankleden, zelf je brood smeren, zelf kiezen hoe je dag eruitziet. Het zijn eenvoudige voorbeelden die het verschil kunnen maken.” Het goede gesprek daarover voeren is heel belangrijk. Daarin draait het om wat de oudere zelf wil en kan, welke hulpmiddelen daarvoor nodig zijn en wie daarbij kan ondersteunen. Zoals naasten, die vanuit hun relatie met de bewoner een heel waardevolle rol kunnen hebben. De vrijwilliger die op veel verschillende manieren kan bijdragen. En wij als Anna, vanuit onze expertise.
Samen zorgen
Een andere ‘knop’ is zoveel mogelijk met eigen collega’s werken en dus minder met personeel dat niet in loondienst is, zoals zzp’ers. “Bij zo’n verandering kijken we naar wat dit onze bewoners en collega’s kan brengen. Misschien denk je dat dit zorgt voor meer werkdruk voor zorgteams, of een mindere kwaliteit van zorg. Wij hebben ervaren dat een afname van inmiddels ruim 71% zzp’ers vooral zorgt voor rust. Natuurlijk gaat zoiets niet zonder slag of stoot. Maar we zien dat, als het team goede afspraken maakt over wat je wel en niet doet als je met minder collega’s bent, dat zorgt voor duidelijkheid. De energie die zij steken in de dag, gaat naar bewoners en naar de samenwerking met elkaar. Niet naar een, soms onbekende, zzp’er die niet precies weet hoe het werkt op de afdeling. Of naar het wegnemen van onrust die een onbekende zzp’er met zich meebrengt bij bewoners.”
Durven leren
Denise vervolgt: “In totaal draaien we aan 6 knoppen tegelijk.” Naast de eerder genoemde knoppen, spelen we in op de wens van ouderen om steeds langer thuis te blijven wonen. Dat doen we met het Anna Thuisteam Ouderen en de zorgzame buurt. We zetten in op samenwerking in de regio, bijvoorbeeld rondom innovatie met de Technische Universiteit Eindhoven (TU/e). En we werken steeds intensiever samen binnen de Anna Zorggroep, bijvoorbeeld binnen de Flexpool. “Daarin blijven we samen kijken waar we heen gaan. We praten, herhalen en leren. Het hoeft niet altijd snel. Je mag soms een paar stappen terugzetten voor je weer vooruitgaat. Niet iedereen verandert in hetzelfde tempo en dat is oké.” Denise is positief over de tijd die komen gaat. “We bouwen samen aan een andere manier van kijken naar zorg. Aan het voeren van een open gesprek en een nieuwsgierige en lerende manier van kijken, denken en doen. De komende jaren laten we zien dat ouderenzorg écht anders kan.”
“De beweging is in volle gang"
Astrid van der Put, lid raad van bestuur van Anna Zorggroep: “Anna is uniek in de regio: wij verbinden ouderenzorg, ziekenhuiszorg, medische sportzorg én de eerste lijn in één keten. Juist daardoor kunnen we samenhang creëren die op andere plekken vaak ontbreekt. Onze beweging stopt dan ook niet bij één onderdeel van de organisatie. Zo’n brede beweging gaat nooit zonder weerstand; verandering raakt mensen en roept emoties op. Daarom is het essentieel dat we dit samen doen, met lef en vol vertrouwen. Vanuit die gezamenlijke kracht bouwen we aan toekomstbestendige zorg, passend bij de ouderen en inwoners van onze groeiende regio. Optimalisatie, samenwerking, innovatie, creativiteit en flexibiliteit vormen de kern van deze ontwikkeling. Het samen anders denken én doen verspreidt zich als een olievlek door de hele zorgketen binnen de Anna Zorggroep én daarbuiten.”
